6 sinif Azərbaycan tarixi Mövzu16- Atropatenanın qonşu dövlətlərlə münasibətləri.

Əziz 6 sinif şagirdləri.Dərslərimizə qaldığımız yerdən davam edirik.Buyurun mövzu ilə tanış olun.

Dərsi dinədikdən sonra Atropatena haqqında sənədli filmə baxın.

                                            

5 sinif Azərbaycan tarixi. 38 mövzu - Sultan bəy Sultanov

Əziz 5 ci sinif şagirdləri.Dərslərin dünyada elan edilən Pandemiya ilə əlaqədar müvəqqəti dayandırılması səbəbindən mövzularımızın tədrisini onlayn davam etdiririk.Aşagıda sizə hazırladığım dərsin izhını izləyin.

Əziz şagirdlər dərsi diqqətlə izləyin,sonra aşagıda verilən video-fraqmentləri izləyin.Dərsi mükəmməl öyrənin sonra isə burada yerləşdirəcəyim testləri edib özünüzü yoxlayın.

Qara Yusif.

Hörmətli oxucular !Sizlərə maraqlı bir kitab təqdim edirəm.Qaraqoyunlu hökmdarı Qara Yusifə həsr olunmuş romanı aşağıdakı linki keçməklə oxuya bilərsiniz.

QARA_YUSIF.pdf

Mete və onun Pinçen qələbəsi

Əslində Türklər həm gündoğar, həm də günbatarda eyni vaxtda “Vura!” sədaları ilə tarixin ilk səhifələrini açmışlar. Bunlar Hun və Şumer türkləridir Şumerlərin ulu qədimlərin zülmətində məşəl kimi yanan sivilizasiyası daşa dönmüş gil lövhəciklərdə bizim günlərə kimi gəlib çıxdığı halda, Hunların dəri və taxta üzərində yazılan mədəniyyət və tarixi zamanın tozu altında çürüyüb getmişdir.
Lakin, ulu Tanrı böyük əməllər sahibini yaradanda onun ölməzliyi qayğısına qalmağıda unutmur. Kimin ağlına gələrdi ki, eramızdan əvvəl 145-ci ildə-Metenin ölümündən cəmi 30 il sonra Hun-Çin müharibələrinin ən qızğın bir dövründə Çinin Xançen əyalətində bir oğlan dünyaya gələcək və öz xalqının düşmənlərinin tarixini olduğu kimi, bəzəksiz-düzəksiz əks etdirib gələcək bütün türkdilli xalqlar üçün misilsiz xidmət göstərəcək. Bu, Sıma Syan idi.

Başqa-başqa adlarlada olsa, Hunlar haqqında Çin məxzələrində hələ eramızdan əvvəl III minilliyin ortalarından soraq gələr. Təəccüblü və heyratamizdir ki, türklər, deməli, eyni bir ərazidə, eyni bir məqsəd, yəni azadlıq və müstəqillik uğrunda, eyni bir düşmənlə dörd min ildən artıqdır ki, mübarizə aparmaqda davam edirlər.

Böyük Çin tarixçisi Sıma Syan yazır ki, Hunlar (syunnilər) öz uzun tarixləri ərzində dəfələrlə gah güclənib yekdil, vahid səltənət yaratmış, gah zəyifləyib ayrı-ayrı xanlıqlara parçalanmışlar.Məsələn eramızdan əvvəl III əsrin əvvəllərində Hun kaqanlığının Çinin Sin sülaləsinin 37-ci hökmüdarı Cjou Vanın dul anası Syuan Qay Xoudan hətta iki oğlu da olmuşdur.

YEDDİİLLİK MÜHARİBƏ VƏ RUSİYANIN AVROPA SİYASƏTİ

      

           Beynəlxalq münasibətlər üçün ciddi nəticələrə səbəb olan hadisələr XVIII əsrin birinci  yarısında Avropanın sərhədlərindən kənarda da baş verirdi, burada iri müstəmləkəçi və dəniz dövlətləri olan Fransa və İngiltərə arasında mübarizə genişlənirdi. Onların hər ikisini yer kürəsinin eyni əraziləri cəlb edirdi – Hindistan (Ost – Hind) və Amerika.Fransızlar Müqəddəs Lavrenti çayının vadisini, Böyük Amerika gölləri hövzəsini, həmçinin Missisipi çayını zəbt edə bilmişdilər. Beləcə, fransız torpaqlarının arası kəsilməyən xətti Atlantik okeanı sahili boyunca uzanan ingilis müstəmləkələrini qövs kimi əhatə etmişdi. Bu, ingilislərin Şimali Amerikanın içəri tərəflərinə yolunu qapayan fransızlara böyük üstünlük verirdi. İngilis hökuməti ya Şimali Amerika genişliklərinin ələ keçirilməsində birinciliyi fransızlara verməli idi, ya da yaranmış vəziyyəti öz xeyrinə dəyişməyə nail olmalı idi. Onlar geri çəkilmək istəmirdilər. Buna görə də Şimali Amerikada Fransa ilə İngiltərə arasında toqquşmanın baş verməsi yalnız zaman məsələsi idi. Çünki Fransa ilə İngiltərə arasındakı XVII əsrin sonu – XVIII əsrin birinci yarısında baş verən bütün hərbi konfliktlər, o cümlədən, İspaniya və Avstriya mirası üstündə baş verən müharibələr hamısı müstəmləkələrdə qızğın toqquşmalarla müşayiət olunurdu.

Azərbaycan tarixi.Atropatena

Makedoniyalı İsgəndər haqqında rəvayətlər.

II Ramzes -Günəşin oğlu.İllüstrasiyalı tarix.

II Ramzes ...Onun adının mənası "Ra doğub onu"(Ra-Messu).Bu firon 87 il yaşayıb.66 il fironluq edib.Misir onun hakimiyyəti dövründə qüvvətli dövlət olub.Axırıncı böyük Misir fironların biri olan II Ramzes çox gənc ikən, 20 yaşında hakimiyyətə gəldi.O böyük sərkərdə idi.Onun hərbi səfərləri müasirlərinin heyrətləndirirdi.O güclü və yaxşı təlimli ordu yaratdı.Hərbi səfərlərdə orduya birbaşa özü rəhbərlik edirdi.Sənədlər II Ramzesi qorxmaz və cəsur bir insan kimi təqdim edir.Onun hakimiyyəti dövründə Misirin sərhədləri maksimal səddə çatmışdı.Hetlərlə uzun sürən müharibələr apardı.İlk beynəlxalq müqaviləni imzalamışdı.II Ramzes həm də böyük inşaatçı idi.O Misirin Yaxın Şərqlə ticarət əlaqələrini tənzimləmək üçün yeni paytaxtı Per Ramzesi saldırdı.O çoxlu abidə və məbəd tikdirdi.Onun dövründə tikilən tikililərin hamısı onu təsvir edən  monumental abidələrlə bəzədilib.Bu onun gücünü və böyüklüklüyünü göstərirdi. 

Ramzesin 111 oğlu və 67 qızı olmuşdu.
II Ramzes müasir Misir pasportuna malik yeganə firondur.1974 ildə alimlər onun mumiyasının korlandığını hiss edərək Fransaya bərpaya göndərməyi qərara alındı.Mumiya üçün əsl pasport hazırlandı .Pasportda məşquliyyət qrafasında "kral (vəfat etmiş)" göstərilirdi.Fransaya çatdıqda II Ramzesin mumiyasını əsl krala layiq qarşılandı.İndi II Ramzesin mumiyası Kair muzeyində saxlanılır

Admiral Nelson

Horatsio Nelson keşiş oğlu idi. Ümumiyyətlə, onların bütün qohum-qardaşları kilsə xadimləri idilər. Ona görə belə ailədən dənizçi çıxması gözlənilməz idi. Lakin bu işdə sözsüz gəmi kapitanı olan dayısının mühüm rolu olmuşdu. Onun balaca Horatsioya 7 yaşında ikən itirdiyi anasının dənizçi olan ulu babalarının macəraları haqqında söhbətləri də unudulmaz təsir bağışlamışdı. Buna görə 12 yaşı olanda Horatsio dayısı Sanqlinqin kapitan olduğu «Trayemfom» keşikçi gəmisində qulluğa girdi. Lakin dayısı onu Hindistana gedən ticarət gəmisinə düzəltdi. İki il çəkən bu səfərdən qayıdan 15 yaşlı Nelson artıq mahir dənizçi idi.

Mete və onun Pinçen qələbəsi

Əslində Türklər həm gündoğar, həm də günbatarda eyni vaxtda “Vura!” sədaları ilə tarixin ilk səhifələrini açmışlar. Bunlar Hun və Şumer türkləridir Şumerlərin ulu qədimlərin zülmətində məşəl kimi yanan sivilizasiyası daşa dönmüş gil lövhəciklərdə bizim günlərə kimi gəlib çıxdığı halda, Hunların dəri və taxta üzərində yazılan mədəniyyət və tarixi zamanın tozu altında çürüyüb getmişdir.
Lakin, ulu Tanrı böyük əməllər sahibini yaradanda onun ölməzliyi qayğısına qalmağıda unutmur. Kimin ağlına gələrdi ki, eramızdan əvvəl 145-ci ildə-Metenin ölümündən cəmi 30 il sonra Hun-Çin müharibələrinin ən qızğın bir dövründə Çinin Xançen əyalətində bir oğlan dünyaya gələcək və öz xalqının düşmənlərinin tarixini olduğu kimi, bəzəksiz-düzəksiz əks etdirib gələcək bütün türkdilli xalqlar üçün misilsiz xidmət göstərəcək. Bu, Sıma Syan idi.

Trayan

Min illik Roma imperiyası tarixdə doğrudan da unikal hadisədir. Dünyada görünməyib ki, bir şəhər bu qədər yüzilliklər ərzində dünyanın yarısına ağalıq etsin. Bu parlaq tarixin eniş-yoxuşları, şərəf və triumflarla bərabər rüsvayçılıqları da çox olmuşdur. Ancaq bizim məqsədimiz rüsvayçılıqları deyil, şərəfləri, daha dəqiqi, ölkəsinə şərəf gətirənlərin əməllərini açıb göstərməkdir. Bu cəhətdən Roma imperatoru Trayanın həyatı gözəl nümunə sayıla bilər.

Tarixdə 10 ən güclü sülalə.

Tarix boyunca cəmiyyətdə güclü və nüfüzlü ailələr olmuşdur.Bu ailələrin çoxlu pulu və titullatı olmuşdur.Pul və titul nəsildən -nəsilə keçdiyi üçün belə ailələr bütöv bir sülalə meydana gətirirdi.Bu sülalələr hər yeni nəsilnən daha da güclənir,əcdadlarının var-dövlətini artıraraq öz mövqelərini qoruyub saxlaya bilirlər.
Sizlərə tarixdə ən məhşur və nəhəng ailələrin onunu təqdim edirəm.

1)Rotşildlər sülaləsi.

Rotşildlər sülaləsi-Almaniyadan olan bankir və finansist sülaləsidir.Bu sülalə Avropada banklar açır və idarə edirdi,buna görə də Avstriya və İngiltərə hakimiyyəti  tərəfindən zagəganlığa ucaldılmışdır.Sülalənin banisi Mayer Amşel Rotşild(1744-1812) olmuşdur.Onun var-dövlətinin ölçüsü gizli saxlanılırdı.

Rotşild ailəsinin var-dövləti.

Riçard Aslan ürəkli

Dünya tarixində «Aslan ürəkli Riçard» kimi məşhur olan ingilis kralı II Henrixin oğlu Fransanın Akvitaniya vilayətində doğulmuşdur. Bütün dünyada ləyaqət və alicənablıq rəmzi olan Riçardın(1157 — 1199) həyatı gərgin vuruşlarda, döyüşlərdə və intriqalarda keçmişdir. O zaman Fransanın bəzi hissələri İngiltərənin əlində idi. Belə vilayətlərdən biri Fransanın cənub-qərb əyaləti olan Akvitaniya idi. Bu vilayəti və hersoq dərəcəsini ona atası bağışlamışdı. Lakin kralın üç oğlu vardı.

Alkiviad (e.ə. 450 – 404)

Alkiviad qədim zadəgan nəslinə məxsusdu. Atası beotiyalılarla Xeroneya döyüşündə həlak olmuşdu. O, Periklin də yaxın qohumu idi. Uşaqlıq və gənclik illərində hədsiz yaraşıqlı olan Alkiviad istər-istəməz hamıda rəğbət oyadırdı. Onun saysız himayədarları və tərbiyəçiləri vardı. Sokrat onu bir çox təhlükəli yollardan qorumuş, gənc və qabiliyyətli oğlanın düzgün tərbiyə olunmasında əsas rol oynamışdı. Əvəzində Alkiviad da filosofa öyrəşib onunla birgə özünü sərt həyat tərzinə alışdırmışdı. Hələ yeniyetmə ikən Sokratla bərabər Potideya döyüşündə iştirak etmiş, onunla bir çadırda qalıb çiyin-çiyinə vuruşmuşdu. Döyüşün gərgin vaxtında Sokrat yaralanan Alkiviadı ölümdən qurtarmışdı. Bütün bunların nəticəsində Alkiviad həm də gözəl natiqlik məharəti qazanmışdı. Buna görə hələ erkən yaşlarından siyasi fəaliyyətə başlayanda onun gələcəyinə şübhə edən çox az idi.

Çingizxanın qəbiri haradadır?

2000-ci il  15 sentyabrında Pekinin kütləvi informasiya vasitələri sensasiyalı açılış edərək Çin arxeoloqlarının əfsanəvi sərkərdə və  Monqol imperiyasının banisi olan   Çinqisxananın qəbirini  aşkar etmələri.  haqqında bildirdilər. 

SEVİNMƏYİN DÜŞMƏNLƏR, İNDİ ÜSTÜNÜZƏ TOPAL TEYMUR GƏLİR !

Alaçığın divarı boyu üzüyuxarı bir qarışqa özündən böyük yük daşıyırdı. Hərdən hamar yerə düşəndə ayağı sürüşür, bir az dayanıb sanki nəfəsini dərirdi, sonra yenə özünə həkk gəlirdi...
Teymur gözünü qarışqadan çəkmirdi. Sanki yaralarının ağrısını unutmuşdu. Əslinə qalsa, qolu daha ağrımırdı, daha doğrusu, sağ qolunu heç hiss etmirdi. Sağ ayağını tərpədəndə isə kəskin ağrıdan bağırmaq istəyirdi.

Tarixi şəxsiyyətlərin həyatından maraqlı məlumatlar

Suvorov - Böyük rus sərkərdəsi A.B.Suvorov doğulanda çox zəif və çılız uşaq olmuşdur. Lakin özünü müntəzəm surətdə möhkəmləndirmək sayəsində o səhhətini tam bərpa etmişdi. Belə ki, Suvorov hətta yetmiş yaşında ikən misilsiz yürüşlərə çıxmış və ordusu ilə birlikdə Alp dağlarını aşmışdı. Ondan başqa Alp dağlarından yalnız Hannibal və Napoleon keçmişdi.
Suvorov adəti üzrə qəbul günlərində bütün medallarını döşünə taxarmış. Onu gözü götürməyən generalların arvadları bir qəbul zamanı marşalla rastlaşıb: «Ah, Aleksandr Vasilyeviç, siz bu qədər zəif adam olduğunuzdan, yəqin ki, bu medallar sizə ağırlıq edir!» – demişlər. Suvorov onlara: «Çox ağırlıq edir, o qədər ağırlıq edir ki, onu qaldırmağa sizin ərlərinizin gücü çatmaz!» — deyə cavab vermişdi.

Atropat

     E.ə. IV əsrin 30-cu illərində bütün Şərqdə yeni fateh - Makedoniyalı İsgəndər güclü ordu ilə Əhəməni İran dövlətinə qarşı hücuma keçmiş və bir neçə döyüşdə bu dövlətin qoşunlarını sarsıdıcı məğlubiyyətə uğradaraq, Şərqə doğru yürüşünü davam etdirmişdir. İsgəndər qısa müddət ərzində Aralıq dənizinin Hind çayına qədər ərazilərini zəbt etmişdir. Bütün Şərq hökmdarları arasında təkcə Atropat adlı şəxs onunla dil tapa bilmişdir. Vaxtilə Əhəmini qoşunları ilə birgə makedoniyalılara qarşı vuruşmasına baxmayaraq, İsgəndər onu yerli hakim kimi tanımış və onun iran torpaqlarına, indiki Cənubi Azərbaycan ərazisinə toxunmamışdır. Atropat öz torpaqlarını iqtisadi və mədəni baxımdan inkişaf etdirmişdir. E.ə. 323-cü ildə İsgəndər vəfat edəndə və onun dövləti parçalananda Atropat öz dövləti – Atropatenanın müstəqilliyini bəyan edir və tezliklə Atropatena regionun ən qüdrətli dövlətinə çevrilir.

Çingiz xan

Çingiz xan

Çingiz Xan (monq. Чингис Хаан; d. 1162 - ö. 11 avqust 1227) - görkəmli Monqol hökmdarı və sərkərdəsi. Monqol qəbilələrini bir bayraq altında biləşdirərək, insanlıq tarixində ən böyük dövlət olmuş Böyük Monqol imperiyasını (1206-1368) qurmuşdur.