26.01.2015

Azərbaycan tarixi.Qaraqoyunlu dövləti


Atropatena Sasanilər imperiyası tərkibində

Sasanilər dövründə Şimali Azərbaycanda Albaniya nisbi müstəqilliyini qoruyub saxladığı halda, Atropatena imperiyasının tərkibinə daxil oldu. Tarixçi M.Təbəri Sasani dövlətinin I əsrdə yarandığını göstərir. Təbəri yazır ki, Ərdəşir Babəkan Əcəmi ölkəsini asılı ölkələr sistemindən azad etdi. Beləliklə,  parfiyalıların hakimiyyəti devrildi və yerində yeni Sasanilər dövləti təşəkkül etdi. Yeni dövlət  sülaləsi olan Sasanilər tayfalar birliyi və yaxud asılı dövlətlər sistemini ləğv edərək, mərkəzləşmiş dövlət yaratdılar. F.Engels Sasanilərin yeni dövlət sistemindən "Sasanilərin nizama, salınmış İran monarxiyası" kimi bəhs etmişdir. Beləliklə, Sasanilər nizamlı bir dövlət quruluşu yaratmış oldular.
Sasanilər parfiyalıları məğlub etdikdən sonra öz hakimiyyətlərini möhkəmləndirmək məqsədilə yeni ərazilərin işğalına başladılar. Hələ I Ərdişirin dövründə Sasanilər Mesopotamiyanı, Atropatenanı və Orta Asiyanın bir hissəsini zəbt etdilər. Atropatenanın iqtisadi inkişaf nöqteyi-nəzərindən qonşu ölkələrdən irəlidə olması, digər tərəfdən həmin ölkənin strateji mövqeyinin əlverişliliyi onu hələ qədimdən məşhur etmişdi.

25.01.2015

Azərbaycanın ilkin dünyagörüşündə heyvan və quş totemləri

Azərbaycanın ilkin dünyagörüşündə heyvan və quş totemlərinin də özünəməxsus obrazlar qalereyası (buynuzlu ana maral, inək - öküz, ilan, aslan – qurd, ağ sunqur quşu totemi və s.) yaradılmışdır. Dünyanın ən mötəbər arxeoloji ensiklopediyalarını bəzəyən maral fiqurlarının totemlə bağlananları qədim türk məskənlərində (Azərbaycanda, Türkiyədə və saklar yaşayan Şimali Qafqazda) aşkar edilmişdir.
Buynuzlu Ana maral xalqın poetik şifahi yaradıcılığında və inanclarında yeganə heyvandır ki, birmənalı münasibətlə qarşılanır. Bayatılarda maralın qaçıb uzaqlaşması insan qəlbinin daşa dönməsinə bərabər sayılır. Maralın Azərbaycan türklərinin əsas totemi kimi qəbul edilməsi son illərdə yurdumuzun müxtəlif bölgələrində aparılan arxeoloji qazıntılarla da təsdiqlənir.

21.12.2014

Böyük dəyənək siyasəti.

6 sentyabr 1901-ci il tarixində Buffaloda panamerikan sərgisində ABŞ prezidenti Vilyam Makkinlinin (William McKinley) həyatına sui-qəsd edilmişdi. Tapança gülləsi ilə qarın nahiyəsindən yaralanan Makkinli bir neçə gündən sonra vəfat edir. ABŞ Konstitusiyasına əsasən gələn seçkilərə qədər dövlət başçısı vəzifəsini vitse-prezident həyata keçirməli idi.
Bu postu, yaxınlarda, dünyaya səs salmış ispan-amerikan müharibəsində fərqlənən polkovnik Teodor Ruzvelt (Theodore Roosevelt) tutmağa nail oldu. Ömrünün 20 ilini siyasətə, tarixə, publisistikaya, ova və hərbə (iki ay Kubadakı hərbi fəaliyyət və 10 ildən az olmayaraq hərbi təbliğat) həsr edən 43 yaşlı Ruzvelt artıq kifayət qədər siyasi təcrübə və nailiyyət əldə etmiş, hədsiz dərəcədə şöhrətpərəstlik və ondan da çox məğrurluq keyfiyyətlərinə malik idi. O, siyasətdə bilərəkdən öz seçdiyi peşə ilə – tərbiyə və baxışları ilə mənsub olduğu hakim burjuaziya sinfinin nümayəndəsi kimi çıxış etdi.O, konqress üçün əsaslı surətdə ilk müraciətnaməsini hazırladı. Yeni prezident xarici siyasətə çox diqqət ayırırdı. Öz sələfinin Filippinin işğalı, həmçinin Kuba və Puerto-Rikoda protektorat qurulması kimi xarici siyasət kursunu dəstəklədiyini qeyd edərək yeni prezident bəyan etdi ki, ABŞ, eləcə də bütün Amerika qitəsi ölkələrinin xarici siyasətdə başlıca əsaslandığı akt məhz Monro doktorinası olmalıdır. Bu Ruzveltin Monro doktorinası haqqında ilk deyimi idi; sonralar o yenidən bu məsələnin üzərinə bir daha qayıdaraq, onun üçün xüsusi şərh verəcəkdir. Bu müraciətdə isə Ruzvelt ardıcıl olaraq həm də zövqlə, güclü donanma sülhün zəmanətidir – arqumentinə əl ataraq, özünün ən çox sevdiyi ideyalardan biri olan ABŞ-ın hərbi-dəniz qüvvələrinin möhkəmləndirilməsi, güclü donanma quruculuğunun labüdlüyü haqqındakı fikirlərini ifadə edirdi.

Krossvord.


11.12.2014

Elektron resurslar.

Müasir dünyada kompüterlərin əsasında müəssisələrin informasiyalaşdırılması təhsildə elektron resursların istifadəsinə geniş yol açır. Elektron resurslar böyük həcmdə tədris və təlim materiallarını əhatə edərək ənənəvi öyrənmə formalarını zənginləşdirir. Bu amilləri nəzərə alaraq, Təhsil Nazirliyi 2014-cü ildə müxtəlif növ elektron resursların hazırlanması istiqamətində layihələr həyata keçirib.

Qeyd olunan elektron resursları bir mənbədə cəmləşdirmək üçün  www.e-resurs.edu.az portalı yaradılıb. Portal vasitəsilə hər bir istifadəçi elektron dərsliklər, video dərslər, müsabiqələr, elektron tapşırıqlar, müxtəlif oyunlar və digər bu kimi təhsil resurslarına çıxış əldə edə bilər.




05.12.2014

Pəri qalası.


Бюйцк торпаг сащиби олан варлы бир кишинин Эцлляр вя Пяри адлы ики гызы олур Гызлар бир эцн даьлара эцл-чичяк йыьмаьа чыхырлар. Щямин эцн узаг обадан да бир дястя адам бу йерляря эязмяйя эялир. Онлар гызлары узагдан эюрцб, тутмаг истяйирляр. Гызлар мясяляни дуйуб гачырлар. Эялянляр атлы, гызлар пийада. Эцлляри говуб
тутурлар. Пяри ися гайалар арасында эизлянир. Атлылар чох ахтарыр, лакин Пярини тапа билмирляр. Эцлляри эютцрцб апарырлар.Пяри бу хябяри атасына чатдырыр вя дейир:

Əfsanələr...Qəbələ qalası.


Биринъи яфсанə. Бelə данышырлар ки, гядим чаьларда Гябяля галасынын дюрд бир йаны су олуб.Она эюря дя галайа бирбаша щцъум етмяк чятин имиш. Гоншу щюкмдарын эизлиъя эюндярдийи гцввятли бир ъаван да бу галайа дахил ола билмирмиш. О, галанын сиррини юйрянмяк цчцн бир йерли гадынла
евлянир. Гадын она юйрядир ки, суйа саман тюк.Саман суйун бурульанына дцшяряк, орадан да ахыб эедяъяк. Онда бил ки, галайа кечид орадандыр.
Дцшмян бу сирри биляндян сонра галаны ала билир.Икинъи яфсаня. Македонийалы Исэяндяр чох ъящд эюстярир, амма ятрафы су олан язямятли Гябяля
галасыны ала билмир.Гябяля ханынın гызы ися Исэяндяри эюрцб вурулубмуш. Гыз Исэяндяря мяктуб йазыр ки, яэяр мяни алсан, галанын йолуну сяня дейярям.
Исэяндяр разы олур.Гыз Исэяндяря беля бир каьыз йазыр: Щюкмдар, суйа бир гуъаг саман тюк, изи иля галайа эир.Бундан сонра Исэяндяр галаны яля кечирир.

22.11.2014

Yeni məktəb -mənim marşrutum.II Beynəlxalq Təhsil konfransı.






Hörmətli müəllimlər "Yeni məktəb -mənim marşrutum.II Beynəlxalq Təhsil konfransı." artıq geridə qaldı.Bir çox maraqlı vebinarları,treninqləri və digər tədbirləri ilə yadda qalan bu konfransda mən də iştirak etdim.Müəllimlər üçün əsl fürsət olan bu konfransın əsas məqsədləri müəllimləri günün tələblərinə uyğun olaraq müasir təhsil metodları ilə yaxından tanış etmək,digər ölkələrin müəllimləri ilə yaxından təmasda olaraq fikir və ideyaların paylaşması idi.
Bir çox maraqlı və praktik biliklər əldə etdim.Treninqlərdə iştirak etdim və sertifikatlar qazandım.
Bu konfrans Rusiya Federasiyasının Təhsil Nazirliyi,"İntel" korporasiyası,Mikrosoft,
Polimediya,Prestigio və Moskva Beynəlxalq Təhsil salonunun dəstəyi ilə keçirildi.

10.11.2014

Arxeoloji mənbələr


Arxeoloji mənbələr öz xarakterinə və daşıdığı informasiyanın növünə uyğun olaraq xüsüsi qrupa aid edilir və aşağıdakı növlərə bölünür: 1. Əmək alətləri. 2. Silahlar. 3. Məişət əşyaları. 4. Dini-inanc xarakterli əşyalar. 5. Bəzək əşyaları. 







09.11.2014

Bayraq günü.


Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağı Azərbaycan dövlətinin suverenliyi rəmzidir.
Bu gün Azərbaycan Respublikası üzərində dalğalanan müqəddəs Dövlət Bayrağımız- milli bayrağımız ilk dəfə 1918-ci il noyabrın 9-da Bakıda, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Nazirlər Şurasının yerləşdiyi binada  qəbul edilmiş və qaldırılmışdır.
Müstəqil Azərbaycanın dövlət bayrağındakı üç rəngin ifadə etdiyi və XX əsrin  əvvəllərindəki milli istiqlal ideologiyamızın üç təməl prinsipini təşkil edən “Türkçülük, islamçılıq və müasirlik” düsturunun müəllifi görkəmli Azərbaycan mütəfəkkiri Əli Bəy Hüseynzadədir.

SƏRBƏSTLƏŞDİRMƏ OYUNLARI


1.«Əşya yiyəsindən danışır»
Hər bir iştirakçı ona aid olan əşyanı əlinə götürüb, bu əşyanın
adından onun yiyəsi haqqında danışır. Başqa «əşyalar» danışana onun
yiyəsi haqqında istənilən sual verə bilərlər.

2.Qarşılıqlı təqdimatlar
İştirakçılar qruplara bölünür. Onlara özləri barədə bir-birindən
daha ətraflı və hərtərəfli məlumat almaq üçün 6 dəqiqə vaxt verilir.
Sonra qarşılıqlı təqdimatlar aparılır. iştirakçılar ən mühüm və onlara
maraqlı olan məlumatlarla istifadə edib öz müsahibinin portretini
yaradırlar.


07.11.2014

Kürdəmirdə Dövlət Bayrağı Günü qeyd edilmişdir


Noyabrın 7-də rayonun Mədəniyyət evində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı Günü münasibəti ilə ümumrayon tədbiri keçirilmişdir.
Tədbirdə rayon rəhbərliyi, idarə ,müəssisə, təşkilat rəhbərləri, əmək kollektivlərinin nümayəndələri, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət işçiləri, rayon ziyalıları,ağsaqqallar,gənclər və rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak etmişlər.
Tədbir Azərbaycan Respublikasının Dövlət himninin səsləndirilməsi ilə başlamışdır.
Mərasimdə Kürdəmir şəhər 6 saylı tam orta məktəbin şagirdlərinin ifasında "Bir kərə yüksələn bayraq, bir daha enməz" mövzusunda ədəbi-bədii kompozisiya təqdim edilmişdir.

04.11.2014

Ümumtəhsil məktəblərində fənn kurikulumlarının tətbiqi ilə əlaqədar tarix dərslərində xəritə üzərində işin təşkilinə dair

Giriş (tarix xəritələrinin təsnifatı)

Cəmiyyətin həyatı, inkişafı və dəyişməsi müəyyən bir məkan çərçivəsində baş verir. Həmin məkanın təbii-coğrafi şəraiti insanların həyat tərzinə, məşğuliyyətlərinə, mədəni inkişaf xüsusiyyətlərinə böyük təsir göstərir. Ona görə də, bu şəraitin öyrənilməsi təsərrüfatın, mədəniyyətin, dövlət quruluşunun, ictimai həyatın, daxili və xarici siyasətin inkişaf məntiqini izləməyə və onun gələcək inkişaf perspektivlərini proqramlaşdırmağa imkan verir. Buna görə də şagirdlərin cəmiyyətin inkişafının ətraf mühitdən, təbiətdən, geosiyasi amillərdən asılılığının başa düşülməsi və düzgün qiymətləndirməsi üçün onlara tarixlə bağlı təbii coğrafi amilləri müəyyən etməyə imkan verən biliklər və bacarıqlar aşılanmalıdır.

07.10.2014

Qobustana virtual səyahət.

                                                 Daxil ol.


Qobustan tarixin daş səhifələri

Qobustan Milli Tarixi-Bədii Qoruğu zəngin qayaüstü təsvirlərə malik olmaqla dünyanın çox az bu tipli abidələri sırasında xüsusi yer tutur. Qeyd edək ki, Qobustan qoruğu beş dağdan- Böyükdaş, Kiçikdaş, Cingirdağ, Şanqardağ, Şıxqayadan ibarətdir. Dağlarda mövcud olan daş dövrünə və sonrakı vaxtlara aid 20 mağara - yaşayış yeri, 40 kurqan, 6000-dən artıq qayaüstü təsvirlər keçmişimizin şahidləridir. 
Ərazidə tapılan insanın ilk əmək alətləri - çaxmaq daşı, vulkan şüşəsi, müxtəlif daş alətlər qoruğun qədim insan məskəni olduğunu sübut etməklə həm də onun arxeoloji landşaftıdır. Elmi məlumatlara görə, Qobustan qayalarında 4000-dən çox petroqlif, yəni daş üzərində rəsm var. Bu rəsmlərdə heyvan və balıq ovu, məişət səhnələri, kollektiv rəqslər, müxtəlif, o cümlədən Günəşi əks etdirən rəmzlər, bürclər, digər fəza cisimləri diqqəti cəlb edir. Qayaüstü rəsmlərdəki kişi və qadın təsvirləri də elmi cəhətdən maraq doğurur. Qobustandakı bəzi qaya parçaları öz keyfiyyətinə görə adi daşlardan çox fərqlənir. Məsələn, burada elə daşlar var ki, üzərinə zərblə vurduqda, əsl qaval səsi çıxarır. «Qavaldaş» adlı qaya parçasına bu adı elə ona görə veriblər.